کود استارتر و اهمیت استفاده از آن در کوددهی
موفقیت در تولید محصول همیشه از همان روزهای اول کاشت رقم میخورد؛ زمانی که گیاه هنوز ریشه کافی ندارد و جذب مواد غذایی برایش دشوار است. در چنین شرایطی، کود استارتر مانند یک پشتیبان تخصصی عمل میکند و عناصر ضروری را دقیقاً در همان نقطهای قرار میدهد که ریشههای جوان به آن نیاز دارند. همین تغذیه هدایتشده باعث میشود گیاه با سرعت بیشتری مستقر شود و شانس رشد قویتری پیدا کند.
استارتر چه کودی است؟!
کود استارتر ترکیبی از نیتروژن، فسفر و گاهی پتاسیم است که بهصورت گرانول یا محلول در آب نزدیک بذر قرار میگیرد. دلیل تأکید زیاد بر فسفر در کود استارتر نقش حیاتی این عنصر در توسعه ریشه و تقسیم سلولی است. فرمولهایی مثل 18-46-0، 10-34-0 و 12-52-8 رایجترین ترکیبات استارتر هستند.
اهمیت تغذیه اولیه گیاهان
در هفتههای نخست، دمای کم خاک و رطوبت بالا باعث کاهش دسترسی ریشه به عناصر غذایی میشود. اینجاست که کود استارتر محدودیتها را جبران میکند. تحقیقات نشان دادهاند که استارتر فسفاته باعث سبز شدن یکنواختتر، تراکم بیشتر بوته و رشد سریعتر ریشهها میشود. حتی در خاکهایی که فسفر تثبیت میشود (مثل خاکهای سنگین آهکی)، استفاده از استارتر کارایی مصرف فسفر را چند برابر میکند. فسفر؛ اصلیترین عنصر این کود است و مسئول توسعه ریشههای جانبی است. نیتروژن کمک میکند گیاه در همان مراحل ابتدایی اندام هوایی کافی تولید کند، اما مقدار زیاد آن میتواند به بذر آسیب بزند. پتاسیم نقش تنظیمی دارد و مقاومت گیاه را بالا میبرد. استارترهای تکمیلشده نیز معمولاً حاوی روی و آهن هستند که کمبود آنها در مراحل اولیه بسیار شایع است.
روش مصرف کود استارتر
استارتر باید در جایی قرار بگیرد که ریشههای تازهجوش بلافاصله آن را جذب کنند. رایجترین روش، قرار دادن کود در کنار بذر (Band Placement) است. در برخی محصولات نیز تزریق محلول استارتر در شیاری که بذر قرار میگیرد انجام میشود. در محصولات باغی، روش چالکود جوانهزنی برای تغذیه اولیه توصیه میشود.
مطالعات نشان میدهد کود استارتر عملکرد گندم، جو و ذرت را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد. سرعت سبز شدن بهتر، رشد قویتر بوتهها و توسعه بیشتر ریشهها از مهمترین اثرات ثبتشده هستند. همچنین گیاهانی که با استارتر تغذیه میشوند، مقاومت بیشتری در برابر تنش خشکی و کمبود عناصر نشان میدهند.
نکاتی برای مدیریت راحت تر در کوددهی استارتر
انتخاب فرمول مناسب بر اساس نوع گیاه
توجه به آزمون خاک
اجتناب از تماس مستقیم استارتر با بذر
استفاده از استارترهای دارای ریزمغذی برای غلات و ذرت
کود استارتر ابزار تخصصی برای تضمین رشد اولیه گیاه است. استفاده صحیح از کود استارتر باعث توسعه سریعتر ریشه، جذب مؤثرتر عناصر غذایی و افزایش عملکرد نهایی محصول میشود. در کشاورزی مدرن، استارتر فقط یک گزینه نیست؛ بلکه یک ضرورت مدیریتی برای شروعی قدرتمند در هر فصل زراعی است.
منابع:
- alik, M. A., Hussain, M., & Khan, M. B. (2012). Soil and starter fertilizer and its effect on yield and protein composition of malting barley. Chilean Journal of Agricultural Research, 72(4), 533–539
- Thompson, L. M., Nelson, K. A., & Motavalli, P. P. (2013). Corn response to phosphorus and potassium starter fertilizer with or without foliar fertilizer. Agronomy Journal, 105(4), 915–922
- Vyn, T. J., & Murmu, J. (2011). Starter fertilizer effects on early corn growth as influenced by tillage and phosphorus placement. Agronomy Journal, 103(4), 1069–1078
- Marschner, P. (2012). Marschner’s Mineral Nutrition of Higher Plants (3rd ed.). Academic Press, London
- Guidelines for Soil Fertility Management in Sub-Saharan Africa. FAO Soils Bulletin, 124