چالکود چیست و چرا اهمیت دارد؟
بیش از ۹۸ درصد از مواد غذایی مورد نیاز بشر از محصولات کشاورزی تأمین میگردد. با توجه به این نقش حیاتی، همواره تلاشها برای ارتقای کیفیت و افزایش میزان تولید در اولویت بوده است؛ هدفی که دستیابی به آن، بدون کنترل بهینه و اصولیِ آفات و بیماریهای گیاهی، امکانپذیر نیست.
در این میان، انگور به عنوان یکی از استراتژیکترین محصولات کشاورزی، نقشی تعیینکننده در اقتصاد و صنعت کشور و بهویژه استان کردستان ایفا میکند. از این رو، مقابله علمی با عوامل خسارتزا، گامی اساسی در جهت تضمین سلامت، کیفیت برتر و افزایش عملکرد این محصول است. با توجه به گسترش سطح باغات در سالهای اخیر که با حمایتهای دولتی و ارائه تسهیلات و نهادهها همراه بوده، نیاز به اجرای برنامههای پژوهشی در حوزه تغذیه و کنترل بیولوژیک و شیمیایی آفات بیش از پیش احساس میشود.
نکات مهم در اجرای چالکود و زمان افزودن کود
در زمان اجرای چالکود باید مراقب باشیم خاک داخل چاله نریزد، زیرا این اتفاق اثر چالکود را کم کرده و جذب ریشه را کاهش میدهد. در آبیاری قطرهای، چاله زیر قطرهچکان قرار میگیرد و همینطور در آبیاری سطحی، چاله در مسیر حرکت آب ایجاد میشود. هر سال میتوان کود به سطح چاله اضافه کرد، بدین شکل که با رشد درخت، چالکود جدید نیز اجرا شود.
چالکود در باغهای مرکبات و نقش آن در تأمین عناصر غذایی
در باغهای مرکبات دیم، چالکود در آغاز فصل رشد اهمیت زیادی دارد، زیرا چالکود بخشی از نیاز نیتروژن، پتاسیم و منیزیم را تأمین میکند. همچنین این روش برای خاکهای سبک ساحلی مفید است و همینطور در خاکهای سنگین شرق مازندران نتیجه خوبی دارد. کودهایی مانند سولفات آمونیوم برای این روش مناسباند، بدین شکل که سولفات پتاسیم نامحلول نیز تأمینکننده پایداری برای پتاسیم است.
کدام کودها برای چالکود مناسب نیستند؟
برخی کودها برای چالکود مناسب نیستند و ممکن است شوری خاک را بالا ببرند، زیرا چالکود نباید موجب آسیب به ریشه شود. همچنین کودهایی مانند اوره، اسیدبوریک و کلرید پتاسیم pH را افزایش میدهند و همینطور نیتریت تولید میکنند که برای ریشه خطرناک است. جذب کم ریشه در اواخر زمستان نیز مشکل را بیشتر میکند، بدین شکل که کود پیش از جذب شسته میشود.
خطر شستشوی کودهای محلول و بهترین جایگزین در چالکود
کودهای بسیار محلول در چالکود سریع شسته میشوند و راندمان چالکود را کاهش میدهند، زیرا بارندگیهای آخر زمستان هدررفت را بیشتر میکنند. همچنین مصرف زیاد این کودها شوری خاک را زیاد میکند و همینطور با گرم شدن هوا سبب ریزش برگ و ضعف درخت میشود. برای پیشگیری از این مشکلات، کودهای گرانولی مناسبتر هستند، بدین شکل که آهسته حل میشوند و شوری زیادی ایجاد نمیکنند.
در نهایت، روش چالکود زمانی بهترین نتیجه را میدهد که با شناخت خاک و نیاز درخت انجام شود و همچنین اجرای درست چالکود میتواند جذب عناصر را چند برابر کند. این روش هدررفت کود را کاهش میدهد و تغذیه ریشه را تقویت میکند، بدین شکل که باغدار با هزینه کمتر، رشد بهتر و سلامت پایدار درختان را تجربه میکند.
منابع:
- اسدی کنگر شاهی علی و نگین اخلاقی امیری ۱۳۹۴ مدیریت مصرف نیتروژن و تناوب باردهی مرکبات، مجله یافته های علوم کشاورزی جلد دوم شماره ۱، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، تهران، ایران
- اسدی کنگر شاهی علی و نگین اخلاقی امیری ۱۳۹۳ تغذیه پیشرفته و کاربردی مرکبات، جلد اول انتشارات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
